Coaching

Coaching

U bent coach van een team van hockeyvereniging ZMHC of heeft zich hiervoor onlangs opgegeven. Hiervoor zijn wij, maar vooral de spelers/ster uit uw team dankbaar.

We beseffen maar al te goed dat het coachen van een elftal veel energie, tijd en moeite kan kosten. Evenzeer beseffen we dat het functioneren van een team voor een fors deel afhangt van de coaching, niet alleen op het technische en tactische vlak maar vooral op het sociale vlak. Het is dan ook een belangrijke taak van een coach om van de spelers/sters een team te maken. Niet zelden is het sportieve succes daar sterker van afhankelijk dan van technische kwaliteiten.

Een deel van de coach‐activiteiten bestaat uit organisatorische zaken. Hiervoor bestaan allerlei afspraken, regels en gewoonten die het functioneren van de vereniging moeten stroomlijnen. Om u de moeite van het zelf ontdekken/uitvinden te besparen heeft de Technische Commissie deze handleiding met praktische tips opgesteld. Het gaat hierbij om de praktische zaken die u bij de coaching van uw elftal zult tegenkomen. De technische en tactische kant van de coaching laten zich minder eenvoudig via een handleiding "voorschrijven". Ongetwijfeld heeft u hierover zelf ideeën en meningen, mede daarom bent u coach geworden.

Wel wil de Technische Commissie (TC) en voor de Jongste Jeugd de Minicommissie hierin een coördinerende rol vervullen. Voor de hockeytechnische ontwikkeling van onze jeugd is een zekere mate van eenduidigheid in spelsystemen en de invulling die hieraan gegeven wordt van belang. Deze rol zal vooral worden ingevuld via begeleiding van coaches en trainers door TC‐leden, coachesavonden en trainersbijeenkomsten.

Verder vervult u als coach de brugfunctie tussen elftal en ouders, hiervoor is het belangrijk dat u een beetje weet wat er bij de ouders leeft. Als u af en toe wat met de ouders praat gaat dat vanzelf.

Deze handleiding bestaat dus vooral uit praktische tips die u tijd en moeite moeten besparen zodat u zich des te vollediger kunt wijden aan de taak die u op u genomen heeft: Het optimaal laten presteren, in zowel sportief als sociaal opzicht van uw elftal!

ZMHC wenst u hierbij veel succes.

1 NB: overal in de verdere handleiding "hij" of "speler" wordt geschreven wordt uiteraard ook "zij" of "speelster" bedoeld.

Speeltenue
Het is verplicht om te spelen in het officiële clubtenue. Deze informatie staat op de website. Een scheidsrechter heeft het recht om een speler die daar niet aan voldoet, niet te laten spelen. Scheenbeschermers en vooral een gebitsbeschermer zijn onontbeerlijk! De vereniging heeft ze dan ook verplicht gesteld!

Wedstrijdballen
De thuisspelende partij moet de wedstrijdbal leveren, dit moet een volledig witte bal zijn. Iedere coach ontvangt aan het begin van het seizoen vier wedstrijdballen bij de keeperspullen. Het elftal, in casu de coach, is hiervoor verantwoordelijk (overigens niet aansprakelijk). Het zijn wedstrijdballen en niet bedoeld om vóór de wedstrijd even "in te slaan", want het gevaar van verdwijnen is dan groot. Zorg dat de bal na de wedstrijd in de goede tas verdwijnt!

Keeperspullen
De materialencommissie verzorgt de keepersspullen. De keepersspullen moeten aan het eind van het seizoen schoon en volledig bij de materialencommisie ingeleverd worden door de keeper. Eventuele gebreken worden door de materialencommissie hersteld en aan het begin van het seizoen haalt de coach/keeper de spullen weer op. Eventuele wensen omtrent de uitrusting kunnen met de materialencommissie worden opgenomen. Een ijshockeyhelm met keelbeschermer is voor de keeper verplicht (KNHB‐regel).

Gastheerschap
Het is een goede gewoonte dat u de coach/rijders van de tegenpartij ontvangt, zonodig wegwijs maakt en een kop koffie aanbiedt op kosten van de club. Contacten met andere coaches kunnen altijd handig zijn, bijvoorbeeld bij het organiseren van oefenwedstrijden of toernooien. Uitwisseling van namen en telefoonnummers als u een prettige wedstrijd heeft gehad kan dan ook handig zijn.

Na de wedstrijd serveert de thuispartij limonade. Dit wordt door de vereniging aangeboden.

Coaching
Zonder op de technische en tactische details in te willen gaan, geven we hier een aantal algemene tips.

Voor de wedstrijd
Het is zeker zinvol om de opstelling en taken van de spelers vóór de wedstrijd te bespreken.

Opwarming
Het belang van een goede opwarming is cruciaal. Bij niet of onvoldoende warmlopen kan het eerste het beste sprintje een flinke en langdurige (spier)blessure opleveren. Bovendien kan er na goed inlopen "vol" van start worden gegaan. Maar al te vaak wordt in de eerste 10 minuten de wedstrijd beslist.

Maak van het inlopen een routine (minimaal: 2 rondjes inlopen (liefst op gewoon gras om blessures te voorkomen), rekken en strekken en nog een paar sprintjes) en besteedt de leiding erover bijvoorbeeld uit aan de aanvoerder.

Verder is de aanvoerder belast met het tossen en kant kiezen. Verder is het gebruikelijk dat er door alle spelers handjes worden geschud met de tegenstanders, vóór en soms ook na de wedstrijden. Bij de wat oudere jeugd wordt er in plaats hiervan vaak een yell gevoerd.

Tijdens het spel
Als enthousiaste coach wilt u niets liever dan de hele wedstrijd regelen. Vergeet dit en beperk u tot duidelijke, korte aanwijzingen. Over de scheidsrechter uiteraard niets dan goeds; bedenk dat u hier ook de vereniging vertegenwoordigt. Lever NOOIT commentaar op een scheidsrechter tijdens een wedstrijd; zoiets werkt sterk averechts en slaat direct terug op uw spelers. Zij nemen uw gemopper bewonderenswaardig snel over!

In de rust
Hou de aanwijzingen kort en duidelijk, benoem zo concreet mogelijk een beperkt aantal verbeterpunten. Probeer vooral niet uitputtend alle fouten te behandelen; een litanie van foutmeldingen werkt niet erg motiverend. Geef liever complimenten voor wat er goed gaat. Bedenk dat de spelers ook tijd nodig hebben om onderling nog wat kwijt te kunnen.

Na afloop
Na de wedstrijd bedankt u de tegenpartij en de scheidsrechters, net als de aanvoerder en de spelers overigens. Een cooling‐down" is zonder meer nuttig: 1‐2 rondjes uitlopen en goed rekken en strekken. Slechts bij hoge uitzondering heeft het nut om na de wedstrijd nog uitgebreid op goede en slechte punten in te gaan. Het is meestal dan ook beter om iets te gaan drinken.

Het laatste elftal dat die dag speelt wordt ingezet voor het opruimen van de rommel rond de velden, maakt de afvalbakken buiten én binnen in het clubhuis leeg en deponeert het afval in de containers, veegt het clubhuis schoon. Ruimt de evenuele vlaggen op.

Ongevallen

In het clubhuis is een EHBO‐doos aanwezig in geval van verwondingen. De club heeft een verzekering afgesloten voor alle leden, voor die kosten die niet door de eigen ziektekostenen/of WA‐verzekeringen worden gedekt.

Scheidsrechters
De scheidsrechter heeft alijd gelijk, óók als hij duidelijk geen gelijk heeft. Het hoeft dan ook geen betoog dat u de spelers het goede voorbeeld geeft door de beslissingen van scheidsrechters te accepteren, zelfs als ze duidelijk mis zitten. U vertegenwoordigt op dat moment de club en, belangrijker nog, uw gedrag heeft direct invloed op dat van uw elftal. Opmerkingen van uw kant worden binnen een paar minuten door het elftal overgenomen. En ieder protesterend elftal krijgt per definitie de scheidsrechter tegen, ook al zijn deze nog zo onpartijdig. Hoewel soms uiterst moeilijk, is het daarom altijd voordeliger om niets te zeggen! Bovendien zetten ook de scheidsrechters zich alleen maar in om een wedstrijd van uw team mogelijk te maken.

Voor een goede coaching is kennis van de spelregels belangrijk. Maar al te vaak geven coaches en spelers met hun commentaar vooral te kennen de regels onvoldoende te begrijpen/kennen. Dit wordt door de veelvuldige veranderingen (ieder jaar is een uitgebreide briefing van de bond nodig) nog versterkt. Het volgen van een spelregelcursus, ook als u niet actief wilt gaan fluiten, is dan ook bepaald niet overbodig.

Hetzelfde geldt natuurlijk ook voor de spelers. Niet alleen voor een beter begrip van het spelletje maar ook omdat de vereniging altijd nieuwe scheidsrechters nodig heeft is het prettig als een coach zijn spelers stimuleert om de cursus te volgen. In de nieuwsbrief en website staat geregeld een aankondiging of benader hiervoor de arbitragecommissie.

Wedstrijdformulier
De thuisspelende partij zorgt voor een wedstrijdformulier. Bij de uitwedstrijden is dat dus de tegenstander. Bij de thuiswedstrijden liggen de wedstrijdformulieren achter de bar of bij de tafel van het wedstrijdsecretariaat. Deze dient u in te vullen met de eigen gegevens en vervolgens door de tegenstander te laten invullen. De scheidsrechters vullen de stand in en tekenen het formulier. 

Protesten
Als u het tijdens de wedstrijd ergens volstrekt niet mee eens bent kunt u dit tijdens de wedstrijd tegen de scheidsrechters vertellen en na de wedstrijd op het formulier vermelden. In alle gevallen kost het indienen van een protest de vereniging geld terwijl tegen scheidsrechterlijke dwalingen zelden of nooit effectief kan worden geprotesteerd. Bedenk u dus tweemaal voordat u een dergelijke stap neemt en overleg eerst met een bestuurslid.

Vervoerschema
Het vervoer naar uitwedstrijden gebeurt in wisseldiensten door de ouders. Het schema hiervoor wordt door de coach opgesteld en door de coach gecommuniceerd. Het kan geen kwaad dit bij de ouders onder de aandacht te brengen. Als coach zult u in het algemeen bij iedere uitwedstrijd worden opgesteld. Het is logisch dat de rijders, met andermans kinderen in de auto, zich horen te houden aan snelheidsbeperkingen en het dragen van de gordels. Tenslotte dragen ze verantwoordelijkheid over andermans kinderen. Er is een vervoersprotocol waar iedereen zich aan dient te houden.

 

Technische Commissie / Minicommissie

De TC is de commissie die de elftalsamenstellingen verzorgt en meer in het algemeen zorgdraagt voor het technische en tactische reilen en zeilen van de elftallen. De commissie bestaat uit contactpersonen per categorie, heeft geregeld vergaderingen, wordt formeel door de ledenvergadering aangesteld en is verantwoording schuldig aan het bestuur. Voor de Jongste Jeugd heeft de Minicommissie deze taak toebedeeld gekregen.

Trainingen
De TC zorgt ervoor dat alle elftallen goed worden getraind. Meestal gebeurt dit door vrijwilligers. Voor een goed functioneren van de elftallen is het noodzakelijk dat in alle leeftijdscategorieën van dezelfde basisprincipes wordt uitgegaan. In spelsystemen en basistechniek moeten zich "automatismen" ontwikkelen waarop vervolgens per elftal kan worden voortgebouwd. De TC stimuleert dit proces via de begeleiding van trainers en coaches door middel van trainers‐ en coachesbijeenkomsten en individuele contacten. Zo wordt getracht om de trainingen van alle elftallen te structureren volgens een aantal basisprincipes. Overigens wordt hierbij de persoonlijke inbreng van trainers en coaches hogelijk gewaardeerd.

Teamsamenstellingen
Zoals al gezegd stelt de Minicommissie de teams vast. Pas vanaf de D-teams hanteert de Minicommissie een selectiebeleid.

Hierbij vindt volop overleg plaats met de coaches, de betrokken spelers en ouders hiervan en met de trainers.

 

Teamsport

Hockey is een teamsport en u bent de teamleider. Dit betekent dat u in sterke mate het functioneren van uw elftal kunt bepalen. Als u een optimale sfeer kunt creëren en uw elftal goed weet te motiveren dan is uw elftal al halverwege een goede prestatie. En een goede prestatie hoeft niet per sé een hoge notatie in de ranglijst te betekenen!

Minder vrijblijvend is de opvang van zwakke schakels in uw elftal. De vereniging hecht er sterk aan dat ook in een sterk prestatief spelend elftal een mindere speler zich thuis moet voelen! Als de prestaties van uw elftal worden geschaad kunt u uiteraard de TC verzoeken om naar oplossingen te zoeken maar als deze er niet zijn (bv: er is slechts één elftal in de betrokken leeftijdscategorie) is het een zaak voor u om de betrokken speler in het elftal in te passen. Het is hierbij geen oplossing om de betrokken speler zo min mogelijk op te stellen! In plaats hiervan moet u trachten te bewerkstelligen dat het elftal er een eer in stelt om de fouten van deze speler te herstellen in plaats van erover te zeuren. Dat dit niet altijd makkelijk is, ook niet voor u zelf, begrijpen wij overigens terdege! Hockey is echter een sport voor allen: ook de minder getalenteerden. Overigens: als de slechtste speler opzegt is vervolgens iemand anders de slechtste speler.

De invloed van de ouders kan voor het functioneren van spelers en daarmee elftallen van groot belang zijn. Het is dan ook belangrijk dat u als coach niet alleen voor de spelers maar ook voor de ouders een aanspreekpunt bent. Werk hierbij zo min mogelijk met berichten via de spelers of het krantje maar neem zelf contact op. De beste situatie heeft u bereikt als de ouders geregeld bij de wedstrijden komen kijken.

Problemen (‐gevallen)
Als er zich in een elftal problemen voordoen, structurele onder‐ of overbezetting, slechte sfeer, slechte trainingsopkomst, vervelende teamgenoten, etc, kan de coach zich tot de contactpersoon in de Minicommissie wenden om tot een oplossing te komen. Een veel voorkomend probleem is bijvoorbeeld de kliekjesvorming waarbij een klein clubje van vriendjes / vriendinnetjes de sfeer in het elftal sterk kan beïnvloeden.

Uiteraard is niet altijd een pasklare oplossing voorhanden maar alleen voortmodderen met onwillige spelers is een moeizaam en meestal zinloos proces. Neem in voorkomende gevallen dus tijdig contact op met de Minicommissie om de mogelijkheden te bespreken.

"Instappers"
Het inpassen van nieuwkomers, zeker als deze een duidelijke technische achterstand hebben, is moeilijk en voor iedere coach een uitdaging. Gezien het sterk technische karakter van de hockeysport is het op latere leeftijd beginnen niet eenvoudig. Mogelijk gaan teamgenoten morren als een nieuwkomer voor de zoveelste keer de bal verliest. Ook voor u als fanatieke coach kan het wel eens moeilijk zijn. Maar de vereniging hecht er aan dat iedereen die de contributie betaalt evenveel recht op speeltijd heeft. Aan u dan ook de schone taak om het team zich sociaal te laten opstellen! Met de nieuwe regels waarbij veelvuldig gewisseld mag worden wordt u dit overigens wel makkelijker gemaakt!

Training
Ieder elftal heeft uiteraard training nodig. Hiervoor wordt jaarlijks een trainingsschema opgesteld. De trainingen worden momenteel voornamelijk gegeven door vrijwilligers. De TC streeft echter naar gekwalificeerde trainers 6/7  (minimaal JHT‐diploma). Dit is echter niet van de ene op de andere dag te realiseren. Mocht u hierover vragen, wensen of ambities hebben dan kunt u zich dus tot de TC wenden.

Contact trainer en trainingsopkomst
Als coach ziet u langs het veld waar de zwakke punten van uw elftal zitten. Het is dan ook logisch dat u bepaalde zaken op de trainingen benadrukt of geoefend wil zien. Het is een goede zaak als u dergelijke wensen opneemt met de trainer; hij/zij zal ongetwijfeld verheugd zijn met uw interesse! Het kan hierbij erg nuttig zijn af en toe eens een training bij te wonen.

Niet alleen om te overleggen over de benodigde trainingsaccenten maar ook over andere zaken kunnen trainer en coach elkaar aanvullen. In de training gebleken capaciteiten kunt u wellicht in de wedstrijd eens uitproberen!

Verder is het zinvol de trainingsopkomst bij te houden of in ieder geval af en toe te controleren. Vaak is dit een indicatie van de sfeer in uw elftal en/of de mate van motivatie. Bovendien duperen wegblijvers zowel de trainer als de overige teamgenoten. De trainingen zijn in principe verplicht! De vereniging investeert teveel tijd, energie en geld om de trainingen te verzorgen, om gehele vrijblijvendheid van trainingsopkomst toe te staan. Zonder hier al te dogmatisch mee om te willen gaan wordt daarom enige mate van verplichting noodzakelijk geacht. Het is redelijk om de trainingsopkomst te laten meespelen bij het al dan niet opstellen of wisselen van spelers. Anderzijds is een te strikte handhaving van dit principe niet aan te bevelen, er kunnen altijd goede argumenten zijn voor verzaking.

Maar iemand die vaak de training laat schieten mag hierop worden aangesproken.

Trainingsinhoud

Juist omdat de kinderen door de jaren heen vaak meerdere, verschillende, trainers tegenkomen is het noodzakelijk dat er bij de trainingen van eenzelfde set basisprincipes wordt uitgegaan. Dit betreft o.a. de basistechnieken (uitvoering van stoppen, slaan en pushen) en de basisuitgangspunten voor spelsystemen (positionering en bijbehorende taken).

De TC tracht deze eenheid van trainingen vorm te geven en te bewaken. Dit kan door gesprekken met de trainers, door voorlichting van de (vrijwillige) trainers door beroepstrainers en door de verstrekking van handleidingen en voorbeelden voor trainingen aan de trainers. Overigens moet worden opgemerkt dat door vrijwilligers gegeven trainingen bepaald niet "minder" hoeven te zijn dan die van gekwalificeerde of beroepstrainers!

Extra trainingen
Als u extra trainingen voor uw elftal nodig vindt kunt u deze zelf organiseren. Neem even contact op met de vereniging om de mogelijkheden voor trainingstijden te bekijken. De trainingen kunt u uiteraard zelf geven of, indien deze hiertoe bereid is, door de elftaltrainer. Als dit een betaalde trainer is moet u uiteraard de TC raadplegen om de budgettaire (on‐)mogelijkheden door te nemen.

Oefenwedstrijden
U kunt desgewenst oefenwedstrijden organiseren. Dan is het handig als u namen en telefoonnummers heeft uitgewisseld met coaches van andere teams. Voor oefenwedstrijden moet wel even het veld worden gereserveerd (secretaris) en zo nodig de kantinecommissie gebeld voor afspraken over de sleutels en de kantine en de scheidsrechterscommissie kunt u bellen voor scheidsrechters. Het lijkt een hele organisatie maar meestal valt het wel mee, zeker als u het al eens gedaan heeft!

Coachavonden
Om het contact met de coaches te onderhouden en te structureren worden door de TC jaarlijks één of meer coachesavonden georganiseerd. Op deze avonden kunnen alle aspecten van het coachschap besproken worden waar de coaches zich mee geconfronteerd zien zoals de elftalsamenstellingen, de trainingen en wat al niet meer. Verder wordt vaak één onderwerp meer uitgebreid behandeld. Tenslotte zijn deze avonden een prima gelegenheid om elkaar te leren kennen en onderling allerlei zaken te regelen zoals oefenpartijtjes, wisseling van trainingstijden, spelerswisselingen en/of invallers etc. etc. Het bezoeken van deze paar avonden in het jaar is dan ook ruimschoots de moeite waard!

Communicatie
Schroom nooit om persoonlijk of via de telefoon afspraken met ouders, Minicommissie, TC, wedstrijdsecretariaat, trainers of anderen, te checken of te bevestigen. Negen van de tien problemen ontstaan door gebrekkige communicatie. Behalve het verifiëren van uw afspraak krijgt u bovendien vaak en passant andere nuttige informatie. Een ander voordeel is dat door een goed onderling contact vaak meer en soepeler te "regelen" is dan zonder dergelijke contacten. Vertrouw hierbij nooit te zeer op mededelingen in het krantje: de praktijk wijst uit dat vooral ouders dit vaak niet lezen! Ook mededelingen via de kinderen laten doen is niet echt bedrijfszeker.

Literatuur
Er is allerhande terzake doende literatuur voorhanden: spelregelboek, routebeschrijvingen, hockeytechnische literatuur, jeugdplan hochey en nog veel meer. Bij interesse uwerzijds kunt u hierover contact opnemen met de TC, de wedstrijdsecretaris of het KNHB‐bondsbureau in Nieuwegein (www.knhb.nl ).

Informatie Nederlandse hockeyclubs
Alle Nederlandse hockeyclubs zijn te vinden op de website onder Hockey / Andere clubs.